Digitale toegankelijkheid in Frankrijk: wie moet, wie controleert, wat nietsdoen kost

Digitale toegankelijkheid in Frankrijk steunt op twee regelingen die elkaar overlappen: artikel 47 van de wet van 11 februari 2005, dat zich richt tot de publieke sector en grote ondernemingen, en de regels die voortvloeien uit de European Accessibility Act, die sinds 28 juni 2025 gelden voor tal van diensten voor consumenten. Deze analyse zet op een rij wie verplicht is, wat elke tekst concreet vereist, welke autoriteit wat controleert en wat nietsdoen kost, met een apart hoofdstuk voor Belgische en Brusselse organisaties met activiteiten, websites of klanten in Frankrijk. Ze verwerkt de teksten en beslissingen die tot oktober 2026 zijn gepubliceerd, waaronder de ingebrekestelling van impots.gouv.fr door de Franse toezichthouder Arcom en het décret van 24 augustus 2026.

Digitale toegankelijkheid in Frankrijk: de kern in 2026

Er bestaan twee regelingen naast elkaar, en u moet ze van bij het begin goed onderscheiden. De eerste is artikel 47 van de wet van 11 februari 2005 (loi n° 2005-102): het verplicht overheidsinstanties, bepaalde private organisaties met een opdracht van openbare dienst en ondernemingen met een omzet van meer dan 250 miljoen euro om hun websites, intranetten, extranetten, mobiele apps en softwarepakketten toegankelijk te maken. Die diensten worden beoordeeld met de RGAA (Référentiel général d’amélioration de l’accessibilité), het Franse technische referentiekader, en het toezicht ligt bij Arcom (Autorité de régulation de la communication audiovisuelle et numérique), de Franse regulator voor audiovisuele en digitale communicatie.

De tweede regeling zet richtlijn (EU) 2019/882 om, beter bekend als de European Accessibility Act of EAA. Ze staat in het Franse consumentenwetboek (code de la consommation) en geldt sinds 28 juni 2025 voor producten en diensten voor consumenten: e-commerce, bankdiensten, vervoer, elektronische communicatie, e-books en toegang tot audiovisuele mediadiensten. Ze hangt niet af van het publieke of private statuut van de aanbieder, noch van een drempel van 250 miljoen euro. Het toezicht berust hoofdzakelijk bij de DGCCRF (Direction générale de la concurrence, de la consommation et de la répression des fraudes), de Franse inspectiedienst voor consumentenbescherming, die u kunt vergelijken met de Economische Inspectie van de FOD Economie.

De twee regelingen zijn cumulatief. Een distributeur die in Frankrijk meer omzet haalt dan de drempel van artikel 47 en online verkoopt, moet zowel zijn toegankelijkheidsverklaring, zijn conformiteitsvermelding en zijn meerjarenplan publiceren op grond van de wet van 2005, als zijn aankoopproces laten voldoen aan de eisen van de EAA. De pagina Digitale toegankelijkheid in Frankrijk vat dat kader in enkele kernpunten samen; de volgende hoofdstukken gaan in op de details.

Het jaar 2026 bracht op drie punten verandering. Het Franse Rekenhof (Cour des comptes) publiceerde op 18 juni 2026 een streng oordeel over de toegankelijkheid van de onlineprocedures van de Franse staat. Arcom stelde bij beslissing van 24 juni 2026 het ministerie waaronder de website impots.gouv.fr valt in gebreke. En het décret n° 2026-816 van 24 augustus 2026 wijzigde het uitvoeringsbesluit van 2019, terwijl het décret n° 2026-883 van 23 september 2026 het consumentenluik aanvulde. Daarnaast is de RGAA 5 aangekondigd voor eind 2026.

• Overheidsinstanties: verplichting tot conformiteit met de RGAA, documenten die gepubliceerd moeten worden, toezicht door Arcom, sanctie tot 50.000 euro bij gebrekkige toegankelijkheid;
• ondernemingen met meer dan 250 miljoen euro omzet in Frankrijk: dezelfde verplichtingen, maar Arcom kan alleen tekortkomingen in de vermelding en de documentatie bestraffen, tot 25.000 euro;
• aanbieders die onder de EAA vallen: toegankelijkheidseisen voor producten en diensten, toezicht door de DGCCRF en de sectorale autoriteiten, boetes van 7.500 euro per vastgestelde inbreuk;
• micro-ondernemingen die diensten verlenen: vrijgesteld van de EAA-verplichtingen, en buiten het toepassingsgebied van artikel 47 tenzij ze een opdracht van openbare dienst vervullen.

Franse wetgeving over digitale toegankelijkheid: de teksten en hun wijzigingen

Eerst een woord voor de Belgische lezer: de Franse juridische termen vallen niet samen met de Belgische. Een Frans décret is een uitvoeringsbesluit van de regering, vergelijkbaar met een koninklijk besluit, en geen decreet van een Gemeenschap of Gewest. Een ordonnance is een tekst waarmee de regering, na machtiging door het parlement, maatregelen neemt die normaal tot het domein van de wet behoren; ze heeft niets te maken met een Brusselse ordonnantie. Een arrêté is een (inter)ministerieel besluit. Wij behouden in dit artikel de Franse benamingen, zodat u de teksten gemakkelijk terugvindt op Légifrance, de officiële Franse rechtsdatabank.

Artikel 47 van de wet van 11 februari 2005

In zijn oorspronkelijke versie gold artikel 47 alleen voor de openbare onlinecommunicatiediensten van de staat, de territoriale overheden (regio’s, departementen, gemeenten) en hun openbare instellingen. De wet voor een Digitale Republiek (loi pour une République numérique) van 2016 breidde het uit naar organisaties die een opdracht van openbare dienst uitvoeren en naar ondernemingen met een omzet boven een bij décret vastgestelde drempel. De tekst werd in 2023 herschreven: eerst door de loi n° 2023-171 van 9 maart 2023, die de EAA omzet, daarna door de ordonnance n° 2023-859 van 6 september 2023, die op basis van die wet werd genomen.

Die ordonnance voerde een artikel 47-1 in dat het toezicht op de verplichtingen van artikel 47 aan Arcom toevertrouwt (Légifrance, in het Frans). Artikel 47 zelf is opgedeeld in paragrafen die Arcom in haar beslissingen afzonderlijk aanhaalt: paragraaf I legt de toegankelijkheidsverplichting op en somt de betrokken organisaties op, paragraaf III gaat over de toegankelijkheidsverklaring en de planning, paragraaf IV over de rechtstreekse toegang tot de documenten, de conformiteitsvermelding en het melden van gebreken. Dat onderscheid is belangrijk, omdat de maximale sancties verschillen naargelang de paragraaf die wordt geschonden.

Het décret n° 2019-768 van 24 juli 2019

Het décret van 24 juli 2019 werkt artikel 47 uit. Het legt de drempel van 250 miljoen euro en de berekeningswijze vast (artikel 2), de lijst van vrijgestelde inhoud (artikel 3), de criteria voor onevenredige last (artikel 4), de verwijzing naar een referentiekader dat de ministers bevoegd voor personen met een handicap en voor digitalisering vaststellen (artikel 5), de inhoud van de toegankelijkheidsverklaring en van de vermelding op de startpagina (artikel 6), de opleiding van het personeel (artikel 7) en het tijdpad van inwerkingtreding (artikel 10).

In de oorspronkelijke versie regelde artikel 8, in het hoofdstuk over sancties en opvolging, een sanctieregeling van vóór de bevoegdheid van Arcom. Die regeling is achterhaald: ze werd opgeheven door het décret van 24 augustus 2026, en voortaan geldt de regeling van artikel 47-1, die door Arcom wordt toegepast.

Het décret n° 2026-816 van 24 augustus 2026

Dit décret, gepubliceerd in het Journal officiel (de Franse tegenhanger van het Belgisch Staatsblad) van 26 augustus 2026 en in werking getreden op 27 augustus 2026, stemt de tekst van 2019 af op de data en termijnen van richtlijn (EU) 2019/882. Het bepaalt dat de diensten toegankelijk moeten zijn overeenkomstig de geharmoniseerde normen waarvan de referenties in het Publicatieblad van de Europese Unie zijn bekendgemaakt. Het vraagt dat het nationale referentiekader preciseert op welke categorieën van diensten, inhoud en functionaliteiten zijn criteria van toepassing zijn, en dat het actueel wordt gehouden om minstens gelijkwaardig te blijven aan de Europese normen.

Hetzelfde décret vormt het hoofdstuk “Sancties en opvolging” om tot een hoofdstuk “Opvolging” en heft artikel 8 op. De minister bevoegd voor personen met een handicap volgt jaarlijks de conformiteit op van de websites, intranetten, extranetten en mobiele apps van overheidsinstanties en gelijkgestelde organisaties, waarbij hij zich in voorkomend geval baseert op de informatie die Arcom verzamelt; om de drie jaar gaat een verslag naar de Europese Commissie. Het décret past ook de lijst van vrijgestelde inhoud aan en laat reeds geïnstalleerd digitaal straatmeubilair in gebruik tot het einde van de economische levensduur, met een maximum van vijftien jaar na de ingebruikname.

De RGAA 4.1.2, in afwachting van de RGAA 5

Het Référentiel général d’amélioration de l’accessibilité, letterlijk het algemeen referentiekader voor de verbetering van de toegankelijkheid, is het technische document waarin artikel 5 van het décret voorziet. Versie 4 werd vastgesteld bij arrêté van 20 september 2019; de geldende versie is 4.1.2. De RGAA steunt op de Europese norm EN 301 549 V2.1.2 en op de WCAG 2.1, en vertaalt hun eisen in 106 criteria, die elk in tests zijn uitgewerkt. De referentiekaders en hun versies komen uitgebreid aan bod in het artikel over normen voor digitale toegankelijkheid.

De officiële RGAA-website meldt dat aan een versie 5 wordt gewerkt, met een publicatie gepland eind 2026, en benadrukt dat dit vooruitzicht in geen geval rechtvaardigt dat de werkzaamheden worden opgeschort of uitgesteld. Daaruit volgt een praktisch punt: organisaties die de technische methode van de RGAA toepassen, moeten hun verklaring binnen 18 maanden na de publicatie van een nieuwe versie van het referentiekader bijwerken.

Toegankelijkheidsverplichting in Frankrijk: wie valt eronder?

Het toepassingsgebied van artikel 47 wordt bepaald door de aard van de organisatie en, voor ondernemingen, door een omzetdrempel. De officiële pagina over het toepassingsgebied van de verplichtingen (in het Frans) geeft de volledige lijst; zo leest u die in de praktijk.

De publieke sector in de ruime zin

In de eerste plaats vallen alle publiekrechtelijke rechtspersonen eronder: de staat en zijn ministeries, de regio’s, departementen, gemeenten en intercommunale samenwerkingsverbanden, en de openbare instellingen, of het nu gaat om een ziekenhuis, een universiteit, een toerismebureau met een publiek statuut of een gemengd samenwerkingsverband (syndicat mixte). De omvang speelt geen rol: een gemeente van enkele honderden inwoners heeft dezelfde verplichtingen als een ministerie.

Ook privaatrechtelijke rechtspersonen vallen eronder als ze een opdracht van openbare dienst uitvoeren, of als ze zijn opgericht om te voorzien in behoeften van algemeen belang die niet van industriële of commerciële aard zijn, wanneer ze in hoofdzaak door overheden worden gefinancierd of gecontroleerd of wanneer hun bestuursorgaan in meerderheid door overheden wordt aangewezen. Een vereniging die een door een departement gefinancierde sociale dienst beheert, een gemengde vennootschap (société d’économie mixte) die een vervoersnet in concessie exploiteert of een socialezekerheidsinstelling behoren typisch tot die categorie. Uitgesloten zijn daarentegen de aanbieders van audiovisuele mediadiensten, en private organisaties zonder winstoogmerk die geen essentiële diensten voor het publiek en geen diensten specifiek voor personen met een handicap verlenen. De pagina lokale besturen en publieke sector beschrijft de stappen voor deze organisaties.

Ondernemingen boven 250 miljoen euro

Ondernemingen vallen onder artikel 47 wanneer hun omzet meer dan 250 miljoen euro bedraagt. Dat bedrag wordt per rechtspersoon berekend als het gemiddelde van de jaarlijkse omzet die in Frankrijk is gerealiseerd tijdens de laatste drie boekjaren die vóór het betrokken jaar zijn afgesloten. Twee preciseringen van Arcom voorkomen vaak gemaakte fouten: alleen de omzet in Frankrijk telt, en binnen een groep kijkt men naar de vennootschap die in de wettelijke vermeldingen (mentions légales) van de dienst wordt genoemd, niet naar de geconsolideerde omzet van de groep.

Neem een winkelketen waarvan de vennootschap die de website uitgeeft in Frankrijk 240 miljoen euro omzet haalde in 2023, 255 miljoen in 2024 en 262 miljoen in 2025. Het gemiddelde bedraagt ongeveer 252 miljoen euro: de vennootschap valt voor 2026 onder artikel 47. Omgekeerd valt een Franse dochteronderneming met 180 miljoen euro omzet binnen een groep van meerdere miljarden niet onder deze regeling, ook al is het merk bekend; ze kan wel onder de EAA vallen. Conformiteitsprogramma’s op groepsniveau worden toegelicht op de pagina grote ondernemingen.

De andere ondernemingen

Een onderneming onder de drempel valt daarom niet buiten elk kader. Als ze consumenten een dienst aanbiedt die onder de EAA valt, zoals een webwinkel of een app om vervoer te boeken, moet ze de eisen van het consumentenwetboek naleven, tenzij ze een micro-onderneming is die diensten verleent, dat wil zeggen minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of balanstotaal van hoogstens 2 miljoen euro. Ze kan ook contractueel gebonden zijn door een publieke klant die de RGAA in zijn bestek opneemt. De pagina kmo’s en middelgrote ondernemingen helpt u die diagnose te stellen.

Wat de omzetting van de EAA sinds 28 juni 2025 heeft veranderd

Richtlijn (EU) 2019/882 werd omgezet door de loi n° 2023-171 van 9 maart 2023, die de verplichting in het consumentenwetboek verankerde, in artikel L. 412-13. Het décret n° 2023-931 van 9 oktober 2023 en een arrêté van dezelfde dag, dat de toegankelijkheidseisen vastlegt, vervolledigden het kader; de uitvoeringsregels staan in de artikelen D. 412-49 tot D. 412-62 van het wetboek. Het décret n° 2026-883 van 23 september 2026, bekendgemaakt in het Journal officiel van 24 september 2026, vult de toepassing van artikel L. 412-13 verder aan: raadpleeg voor de details van de bepalingen de geconsolideerde versie van het consumentenwetboek.

Die verplichtingen gelden sinds 28 juni 2025. Ze bestrijken twee families, samengevat in de praktische fiche van de DGCCRF over de toegankelijkheidsrichtlijn (in het Frans):

• producten: computers en besturingssystemen, betaalterminals en bepaalde selfserviceterminals, smartphones en telecommunicatieapparatuur, televisieapparatuur die toegang geeft tot digitale televisiediensten, e-readers;
• diensten: telefonie en elektronische communicatie, toegang tot audiovisuele mediadiensten, bepaalde diensten voor personenvervoer, bankdiensten voor consumenten, e-books, e-commerce en noodcommunicatie naar het nummer 112.

Dienstverleners moeten conforme diensten ontwerpen en leveren, informatie opstellen waaruit die conformiteit blijkt en die openbaar maken, de conformiteit in de tijd opvolgen en corrigerende maatregelen nemen. Fabrikanten krijgen verplichtingen van het type CE-markering: technische documentatie, EU-conformiteitsverklaring, bewaring van het dossier gedurende vijf jaar. Importeurs en distributeurs controleren de conformiteit voordat ze een product in de handel brengen of op de markt aanbieden.

Twee uitzonderingen kunnen geval per geval worden ingeroepen: de fundamentele wijziging van de aard van het product of de dienst, en de onevenredige last. In beide gevallen brengt de marktdeelnemer de markttoezichtautoriteit op de hoogte en houdt hij een dossier met de verantwoording bij; de contacten verlopen via de bevoegde departementale directie voor de bescherming van de bevolking, de DD(ETS)PP. Er bestaan overgangsperiodes: een dienstverlener mag tot 28 juni 2030 de producten blijven gebruiken die hij vóór 28 juni 2025 rechtmatig gebruikte; dienstencontracten die vóór die datum zijn gesloten, mogen ongewijzigd doorlopen tot hun einde en uiterlijk tot 28 juni 2030; reeds geïnstalleerde selfserviceterminals mogen in gebruik blijven tot het einde van hun economische levensduur, met een maximum van vijftien jaar.

Voor een onderneming in Frankrijk verandert de EAA vooral de aard van de vraag. Bij artikel 47 vraagt men zich af of de organisatie eronder valt; bij de EAA of de dienst eronder valt. Eenzelfde groep kan dus een merkwebsite hebben die buiten de EAA valt, een webwinkel die eronder valt, en meldingsverplichtingen op grond van artikel 47 voor al zijn diensten als hij de drempel overschrijdt. De analyse over de European Accessibility Act beschrijft de betrokken producten en diensten in detail; de beoordeling volgens de WCAG en de norm EN 301 549 gebeurt met een conformiteitsaudit.

RGAA-verplichting: de zes concrete vereisten van artikel 47

Artikel 47 beperkt zich niet tot een toegankelijkheidsbeginsel. Het legt een reeks controleerbare verplichtingen op, die Arcom een voor een nagaat. Hieronder vindt u ze in de volgorde waarin een organisatie ze het best aanpakt.

1. De diensten conform maken. De diensten moeten voldoen aan de toegankelijkheidseisen, die de RGAA vertaalt in 106 criteria. De beoordeling gebeurt op een representatieve steekproef die minstens, als ze bestaan, de startpagina, de contactpagina, de wettelijke vermeldingen, de toegankelijkheidspagina, de sitemap, de hulp- en de aanmeldpagina omvat, aangevuld met de pagina’s die eigen zijn aan elk type dienst, de downloadbare documenten en de stappen van de processen. Willekeurig gekozen pagina’s moeten minstens 10 % van de steekproef uitmaken. De organisatie mag zichzelf beoordelen of een beroep doen op een derde. Ondernemingen die op grond van de omzetdrempel onder artikel 47 vallen, mogen een andere testmethode gebruiken, op drie voorwaarden: ze delen die methode op verzoek mee, stellen een concordantietabel met de gekozen norm op en vermelden de methode in de verklaring.
2. Een toegankelijkheidsverklaring publiceren. Voor elke dienst vermeldt de verklaring de conformiteitsstatus, de lijst van niet-toegankelijke inhoud en de redenen daarvoor, de eventuele alternatieven, de manier om een gebrek te melden en de beroepsmogelijkheden. Ze wordt in een toegankelijk formaat gepubliceerd op een aparte pagina die rechtstreeks bereikbaar is vanaf de startpagina, en wordt ingediend via een online dienst van de overheid (téléservice). Ze moet worden bijgewerkt uiterlijk drie jaar na publicatie, na een herwerking of een ingrijpende wijziging, en binnen 18 maanden na een nieuwe versie van het referentiekader voor organisaties die de technische methode ervan toepassen. De gids over de toegankelijkheidsverklaring overloopt het model rubriek per rubriek.
3. De conformiteitsvermelding op de startpagina tonen. Er zijn slechts drie formuleringen mogelijk, in het Frans: “Accessibilité : totalement conforme” (volledig conform) als alle toepasselijke criteria zijn nageleefd, “Accessibilité : partiellement conforme” (gedeeltelijk conform) als minstens 50 % ervan is nageleefd, en “Accessibilité : non conforme” (niet conform) onder 50 % of als er geen geldig auditresultaat is. Die vermelding mag klikbaar zijn en naar de toegankelijkheidspagina of naar de verklaring leiden.
4. Een meerjarenplan voor toegankelijkheid vaststellen. Het schéma pluriannuel de mise en accessibilité, met een looptijd van hoogstens drie jaar, beschrijft het beleid van de organisatie: de plaats van toegankelijkheid in haar digitale strategie, de rol van de referentiepersoon, de personele en financiële middelen, de opleiding, het inschakelen van externe expertise, het opnemen van toegankelijkheid in overheidsopdrachten, tests met personen met een handicap, de geplande audits en het tijdpad van de correcties, te beginnen met de meest geraadpleegde inhoud.
5. Een jaarlijks actieplan publiceren. Het meerjarenplan wordt elk jaar uitgewerkt in een actieplan. Het plan voor het lopende jaar moet online staan: een verouderd plan voldoet niet aan de verplichting. Precies dat is een van de tekortkomingen die Arcom op impots.gouv.fr vaststelde, waar het gepubliceerde plan over het jaar 2024 ging.
6. Een contactmogelijkheid bieden en antwoorden. De gebruiker moet een toegankelijkheidsgebrek kunnen melden via een mechanisme dat zelf toegankelijk is, een e-mailadres of een formulier. Volgens het referentiekader beantwoordt de organisatie elke klacht binnen een week na verzending. De verklaring wijst vervolgens op de mogelijkheid om de Défenseur des droits in te schakelen.

Twee minder zichtbare verplichtingen vervolledigen die basis. Het décret van 2019 bepaalt dat de permanente opleiding van het personeel dat aan de digitale diensten werkt een theoretisch en praktisch luik over toegankelijkheid bevat. Het omkadert ook de uitzondering wegens onevenredige last: die wordt geval per geval en inhoud per inhoud beoordeeld, moet in de verklaring worden verantwoord, met een toegankelijk alternatief wanneer dat redelijkerwijs mogelijk is, en mag niet berusten op een gebrek aan prioriteit, tijd of kennis.

Intranet, mobiele app, pdf, video: de werkelijke reikwijdte

De term “website” is misleidend. Artikel 47 viseert online communicatiediensten voor het publiek in de ruime zin: websites, intranetten en extranetten, softwarepakketten die via een browser of een mobiele app worden gebruikt, de mobiele apps zelf, en het interactieve deel van digitaal straatmeubilair, zoals een informatiezuil. Het besturingssysteem en de hardware vallen erbuiten. Juist binnen deze reikwijdte ontstaan de meeste moeilijkheden.

Intranetten en extranetten

Het intranet van een Franse gemeente of het leveranciersextranet van een openbare instelling moet aan dezelfde eisen voldoen als de publieke website. Inhoud op een intranet of extranet die vóór 23 september 2019 is gepubliceerd, is vrijgesteld tot een ingrijpende herziening. In de praktijk doet een vernieuwing van de verloftool of het hr-portaal de vrijstelling vervallen: dat is het juiste moment om toegankelijkheid in het bestek op te nemen. De inzet reikt verder dan conformiteit, want een medewerker die een schermlezer gebruikt, moet zonder hulp verlof kunnen aanvragen of zijn loonfiche kunnen raadplegen.

Mobiele apps en softwarepakketten

De iOS- en Android-apps van de betrokken organisaties vallen er sinds 2021 onder, net als bedrijfssoftware die via een browser toegankelijk is. De RGAA 4.1.2 is in de eerste plaats ontworpen voor webinhoud, en het décret van augustus 2026 vraagt het toekomstige referentiekader precies om te preciseren op welke categorieën van diensten zijn criteria van toepassing zijn. In de praktijk steunt de beoordeling van een native app op de norm EN 301 549 en gebeurt ze op echte toestellen, met VoiceOver en TalkBack; dat is het onderwerp van een audit van mobiele apps. Webweergaven die in een app zijn ingebouwd, zoals een betaalformulier dat in een ingebedde browser opent, worden wel met de RGAA beoordeeld.

Kantoordocumenten

Kantoorbestanden die vóór 23 september 2018 zijn gepubliceerd, zijn vrijgesteld, tenzij ze nodig zijn voor een lopende administratieve procedure. Een Franse gemeente die elke maand haar gemeenteraadsbesluiten (délibérations) als gescande pdf publiceert, moet er dus voor zorgen dat de recente documenten getagd zijn en een titel en een taal hebben, of een toegankelijke versie aanbieden. Het geval impots.gouv.fr spreekt boekdelen: Arcom stelde vast dat het aanslagbiljet in pdf, te downloaden vanuit de persoonlijke ruimte, geen titel, geen gedefinieerde taal en geen structuurtags had, en dat er geen toegankelijk alternatief werd aangeboden (criterium 13.3 van de RGAA).

Video’s en live-inhoud

Vooraf opgenomen audio- en video-inhoud die vóór 23 september 2020 is gepubliceerd, is vrijgesteld, net als live uitgezonden inhoud. Een presentatievideo van een dienst die in 2026 wordt gepubliceerd, moet dus ondertiteling en een transcriptie hebben en, als het beeld informatie bevat die de klankband niet geeft, een audiodescriptie of een gelijkwaardig alternatief. De livestream van een gemeenteraad is vrijgesteld, maar de opname die nadien online wordt gezet, wordt vooraf opgenomen inhoud.

Kaarten, inhoud van derden en archieven

Kaarten en cartografische diensten zijn vrijgesteld als de essentiële informatie, zoals een adres of een routebeschrijving, in een toegankelijke digitale vorm wordt aangeboden. Inhoud van derden die de organisatie niet financiert, niet ontwikkelt en niet controleert, is eveneens vrijgesteld; dat geldt niet voor een module voor het boeken van afspraken die de organisatie zelf heeft aangekocht en geïntegreerd. Ten slotte is inhoud vrijgesteld die niet nodig is voor een actieve procedure en na 23 september 2019 niet meer is bijgewerkt, zoals archieven. Omdat het décret van 24 augustus 2026 deze lijst heeft aangepast, controleert u best de geconsolideerde versie van het décret voordat u zich op een vrijstelling beroept.

Wie controleert wat sinds 2025

De bevoegdheidsverdeling volgt het onderscheid tussen de twee regelingen. Ze werd in twee stappen vastgelegd: in september 2023 voor artikel 47, met de ordonnance die het toezicht aan Arcom toevertrouwt, en op 28 juni 2025 voor de producten en diensten van de EAA.

• Arcom controleert de verplichtingen van artikel 47 voor overheidsinstanties en gelijkgestelde organisaties: naleving van de toegankelijkheidseisen volgens de RGAA, conformiteitsvermelding, aanwezigheid en conformiteit van de verklaring, het meerjarenplan en het jaarplan, meldingsmechanisme. Tekortkomingen worden vastgesteld door beëdigde ambtenaren;
• voor ondernemingen boven de drempel is Arcom alleen bevoegd voor de verplichtingen inzake vermelding en documentatie: ze kan niet optreden op de loutere basis van niet-conformiteit met de toegankelijkheidseisen;
• de minister bevoegd voor personen met een handicap zorgt voor de jaarlijkse opvolging van de conformiteit van de overheidsdiensten en bereidt het driejaarlijkse verslag voor de Europese Commissie voor;
• de DGCCRF controleert de producten en de meeste diensten van de EAA, naargelang de sector in coördinatie met Arcom, de Arcep (de Franse telecomregulator, tegenhanger van het BIPT), de Banque de France, de ACPR (het prudentieel toezicht op banken en verzekeraars) en de AMF (de toezichthouder op de financiële markten, vergelijkbaar met de FSMA);
• Arcom controleert sinds 28 juni 2025 ook de toegankelijkheid van de diensten die toegang geven tot audiovisuele mediadiensten: websites, apps, elektronische programmagidsen, aanbod van distributeurs.

De pagina van Arcom over de toegankelijkheid van websites en digitale diensten (in het Frans) bevat ook een nuttige waarschuwing: de autoriteit geeft aan geen enkele persoon of groepering de opdracht om in haar naam op te treden. Een brief die zich voordoet als een door Arcom bevolen “conformiteitscontrole” en meteen een betalende audit voorstelt, verdient dus argwaan.

Voor een grote onderneming heeft die verdeling een rechtstreeks gevolg. Arcom gaat na of de vermelding, de verklaring, het meerjarenplan en het jaarplan bestaan en coherent zijn; de werkelijke kwaliteit van een online bestelproces wordt door de DGCCRF onderzocht in het kader van de EAA. Een conformiteitsdossier moet dus aan beide gesprekspartners kunnen antwoorden, met verschillende bewijsstukken.

Sancties bij gebrekkige digitale toegankelijkheid in Frankrijk: bedragen, procedure, verborgen kosten

Op grond van artikel 47

De procedure begint met een ingebrekestelling (mise en demeure). Als de tekortkoming na afloop van de gestelde termijn blijft bestaan, kan Arcom een geldelijke sanctie opleggen van maximaal 50.000 euro voor de niet-naleving van de toegankelijkheidseisen en 25.000 euro voor de andere verplichtingen, namelijk de verklaring, de vermelding, het meerjarenplan, het jaarplan en het meldingsmechanisme. Het bedrag wordt bepaald naargelang de aard, de ernst en de duur van de tekortkoming.

De beslissing van Arcom van 24 juni 2026 (in het Frans) toont hoe die regels worden toegepast. Ze stelt op impots.gouv.fr, de website van de Franse belastingadministratie, vier tekortkomingen vast op het vlak van de toegankelijkheidseisen: het niet-toegankelijke aanslagbiljet in pdf, een berichtenrubriek waarvan de verborgen inhoud niet bereikbaar is met het toetsenbord of met schermlezers, een keuzemenu voor het jaar dat alleen met de muis opengaat, en een tabel met inkomsten uit gemeubelde verhuur waarvan de cellen niet aan hun kolom- en rijkoppen zijn gekoppeld. Daarbij komen vijf tekortkomingen in de toegankelijkheidsverklaringen en één in het actieplan. De autoriteit geeft negen maanden voor de toegankelijkheidseisen en twee maanden voor de documentaire verplichtingen.

Die termijnen geven elke organisatie een nuttige grootteorde: componenten corrigeren kost maanden, maar een correcte verklaring en een actueel plan opnieuw publiceren lukt in enkele weken. Documentaire tekortkomingen zijn het makkelijkst vast te stellen en het snelst te verhelpen; ze verdienen voorrang.

Op grond van de EAA

De ambtenaren van de DGCCRF kunnen professionals bevelen hun producten en diensten in overeenstemming te brengen; die bevelen kunnen gepaard gaan met een dwangsom en een bekendmakingsmaatregel. De tekortkomingen zijn overtredingen van de vijfde klasse, zoals bepaald in artikel R. 451-4 van het consumentenwetboek, bestraft met boetes van 7.500 euro die cumuleren naargelang het aantal vastgestelde inbreuken. Voor producten kan de verkoop bij arrêté worden geschorst als de niet-conforme praktijken aanhouden. Een webwinkel met meerdere afzonderlijke gebreken in zijn bestelproces riskeert dus een bedrag dat met elke vastgestelde inbreuk oploopt.

Wat nietsdoen kost, los van de boetes

De maximale sancties vertellen niet alles over de werkelijke kosten. Het Rekenhof benadrukt dat ontoegankelijkheid geen besparing is: wanneer een procedure niet online kan worden afgehandeld, moet de administratie duurdere kanalen inzetten, zoals de telefoon en het loket. Die redenering geldt ook voor een onderneming: elke klant die een onlinebetaling niet kan afronden, belt de klantendienst of gaat naar een concurrent.

Er komen nog andere kosten bij. Een beslissing van Arcom wordt in het Journal officiel bekendgemaakt, wat de organisatie publiekelijk blootstelt. Publieke aankopers en grote ondernemingen nemen steeds vaker toegankelijkheidseisen op in hun aanbestedingen, en het Rekenhof beveelt aan standaardclausules in overheidsopdrachten te veralgemenen. Ten slotte kost het corrigeren van een dienst die al in productie is meer dan hem van meet af aan toegankelijk te ontwerpen: elke niet-conforme component van een design system wordt vermenigvuldigd in alle pagina’s die hem gebruiken.

Overzichtstabel: verplichtingen, sancties en autoriteiten per type organisatie

De onderstaande tabel vat de situatie van elke categorie organisaties samen op 27 oktober 2026. Ze vervangt geen analyse van uw eigen situatie, zeker niet wanneer u zowel onder artikel 47 als onder de EAA valt.

Digitale toegankelijkheid in Frankrijk voor Belgische en Brusselse organisaties

Veel Vlaamse en Brusselse organisaties hebben een Franse dochtervennootschap, een .fr-website, een webwinkel die naar Frankrijk levert of Franse klanten in een B2B-portaal. Voor hen ligt de vraag anders dan voor een Franse organisatie: welke regels gelden voor welke dienst, en hoe voorkomt u dat hetzelfde werk twee keer gebeurt? De volgende punten vervangen geen juridische analyse van uw situatie, maar helpen om de zaken te ordenen.

Artikel 47: kijk naar wie de website uitgeeft

Artikel 47 richt zich tot Franse overheden en gelijkgestelde organisaties, en tot ondernemingen waarvan de omzet in Frankrijk de drempel van 250 miljoen euro overschrijdt. Een Belgische overheidsinstantie of een Vlaamse vzw valt voor haar eigen websites onder het Belgische kader, dat besproken wordt in het artikel over digitale toegankelijkheid in België. Voor een onderneming is het criterium de omzet in Frankrijk van de vennootschap die in de wettelijke vermeldingen van de dienst wordt genoemd. Wordt uw Franse website uitgegeven door een Franse dochter, dan tellen de cijfers van die dochter. Wordt hij rechtstreeks door de Belgische vennootschap uitgegeven, laat dan juridisch nagaan hoe de drempel in uw geval wordt toegepast: de officiële toelichting over het toepassingsgebied gaat niet uitdrukkelijk in op ondernemingen die buiten Frankrijk gevestigd zijn.

EAA: dezelfde richtlijn, andere nationale details

De Franse en de Belgische EAA-regels zetten dezelfde richtlijn om, zodat de toegankelijkheidseisen voor een webwinkel of een bankdienst in grote lijnen dezelfde zijn. De nationale uitwerking verschilt wel op punten die voor u belangrijk kunnen zijn. In België ligt de kern bij de wet van 5 november 2023, die het Wetboek van economisch recht aanvult voor bankdiensten en e-commerce; het toezicht berust bij de Economische Inspectie van de FOD Economie, met de FSMA voor de aspecten die de financiële markten betreffen. In Frankrijk staan de regels in het consumentenwetboek en controleert de DGCCRF. De belangrijkste verschillen:

• micro-ondernemingen: in Frankrijk zijn micro-ondernemingen die diensten verlenen vrijgesteld van de EAA-verplichtingen, terwijl de Belgische wet van 5 november 2023 micro-ondernemingen voor bankdiensten en e-commerce slechts uitsluit tot 28 juni 2030;
• selfserviceterminals: in Frankrijk mogen reeds geïnstalleerde terminals in gebruik blijven tot het einde van hun economische levensduur met een maximum van vijftien jaar, in België met een maximum van twintig jaar na de ingebruikname;
• sancties: in Frankrijk boetes van 7.500 euro per vastgestelde inbreuk, in België sancties van niveau 2 van het Wetboek van economisch recht, of van niveau 3 bij kwade trouw;
• bijkomende Franse documenten: de conformiteitsvermelding, het meerjarenplan en het jaarplan zijn verplichtingen van artikel 47, los van de EAA; ze gelden alleen als uw organisatie onder dat artikel valt.

Welk nationaal recht van toepassing is op een grensoverschrijdende dienst, bijvoorbeeld een Belgische webwinkel die aan Franse consumenten verkoopt, hangt af van de concrete situatie en verdient een juridische analyse. Praktisch is een dienst die aan beide kaders voldoet de veiligste keuze: met een grondige audit volgens EN 301 549 en de WCAG, en een opvolging van de verschillen hierboven, blijft het bijkomende werk beperkt.

Eén audit, twee rasters

De RGAA en de Belgische referentie, de norm EN 301 549, steunen allebei op de WCAG. Voor een organisatie die in beide landen actief is, is het vaak het voordeligst om eenzelfde steekproef van pagina’s één keer te laten auditen en de resultaten in beide rasters weer te geven: een RGAA-conformiteitsgraad voor de Franse verklaring, een conformiteitsniveau ten opzichte van EN 301 549 voor de Belgische. Een onderneming die op grond van de omzetdrempel onder artikel 47 valt, mag bovendien een andere testmethode dan die van de RGAA gebruiken, op voorwaarde dat ze die op verzoek meedeelt, een concordantietabel opstelt en de methode in haar verklaring vermeldt.

Let ten slotte op de taal. Voor een Franse website stelt u de toegankelijkheidsverklaring logischerwijs in het Frans op, volgens het Franse model, met een contactpersoon die in het Frans kan antwoorden en een verwijzing naar de Défenseur des droits als beroepsmogelijkheid. Op een meertalige website moet de taal van elke pagina in de code zijn aangegeven (WCAG-succescriterium 3.1.1), zodat een schermlezer de Franse versie niet met een Nederlandse uitspraak voorleest. De pagina digitale toegankelijkheid in België zet de Belgische verplichtingen op een rij.

Wat gebruikers kunnen doen tegen een ontoegankelijke dienst

Rechtsmiddelen zijn niet voorbehouden aan de autoriteiten. Een gebruiker die een aanvraagformulier voor sociale steun niet kan invullen, een visuele captcha niet kan valideren of een attest niet kan downloaden, heeft verschillende mogelijkheden. Als organisatie kent u die best, zodat u erop kunt anticiperen.

1. De rechtstreekse melding. De eerste stap verloopt via de contactmogelijkheid die in de toegankelijkheidsverklaring staat. De organisatie moet binnen een week antwoorden en, als de inhoud niet snel kan worden gecorrigeerd, een alternatief aanbieden: het document in een andere vorm bezorgen, de vraag telefonisch afhandelen, begeleiding bieden.
2. De Défenseur des droits. Zonder antwoord of oplossing kan de gebruiker kosteloos een beroep doen op de Défenseur des droits, de onafhankelijke Franse instelling die onder meer klachten over discriminatie behandelt: via het onlineformulier, bij een afgevaardigde in de regio, per brief zonder postzegel aan Défenseur des droits, Libre réponse 71120, 75342 Paris CEDEX 07, of telefonisch op 09 69 39 00 00. Dove en slechthorende personen kunnen de dienst Acceo gebruiken. De werkwijze staat op de pagina Hulp vragen aan de Défenseur des droits (in het Frans).
3. De melding bij de toezichthouders. Voor een product of dienst onder de EAA kan de consument het gebrek melden op SignalConso, het Franse meldpunt voor consumenten, of RéponseConso bellen op 0809 540 550. Die meldingen voeden de controles van de DGCCRF.
4. De ingebrekestelling en de rechtsvordering. Een gebruiker of een vereniging kan de organisatie schriftelijk in gebreke stellen: de brief herinnert aan de verplichting, beschrijft de blokkering precies en stelt een redelijke termijn. Blijft een antwoord uit, dan staat de weg naar de bevoegde rechter open, de administratieve rechter wanneer het om een openbare dienst gaat.

Voor de organisatie is de kwaliteit van het eerste antwoord de beste verdediging. Een klacht die binnen enkele dagen wordt behandeld, met een onmiddellijke tijdelijke oplossing en een in het actieplan opgenomen engagement tot correctie, ontmijnt de meeste geschillen. De rubriek “Retour d’information et contact” (feedback en contact) van de verklaring moet dus verwijzen naar een mailbox die echt wordt opgevolgd, en niet naar een algemeen adres zonder duidelijke verantwoordelijke.

Stand van zaken: wat de officiële cijfers tonen

De recentste vaststelling komt van het Franse Rekenhof, in zijn opmerkingen van 18 juni 2026 (in het Frans). In 2019 had de Franse staat zich tot doel gesteld 250 essentiële administratieve procedures volledig conform de RGAA te maken; ze worden opgevolgd door het Observatoire de la qualité des démarches en ligne, het observatorium voor de kwaliteit van onlineprocedures. In januari 2026 voldeed slechts 7 % van de belangrijkste onlineprocedures aan de 106 criteria van het referentiekader. Het Rekenhof stelt vast dat de instrumenten en de financiering onderbenut blijven en dat de sanctiebevoegdheid tot dan toe niet was gebruikt.

Het Rekenhof nuanceert dat cijfer terecht: een gedeeltelijk conforme procedure kan voor een persoon met een handicap van begin tot einde bruikbaar blijven. Het omgekeerde geldt ook, en dat is de belangrijkste les voor de teams: een hoge conformiteitsgraad garandeert niet dat een traject kan worden doorlopen, als het niet-nageleefde criterium net de validatie van het formulier blokkeert. De aanbevelingen gaan over standaardclausules in overheidsopdrachten, de integratie van toegankelijkheid in elke fase van IT-projecten en de opleiding van zowel ambtenaren als dienstverleners.

Aan de kant van het toezicht is de situatie na de publicatie van dat verslag veranderd. Arcom maakte op 6 juli 2026, enkele weken na het verslag van het Rekenhof, haar ingebrekestelling van impots.gouv.fr bekend. De jaarlijkse opvolging die het décret van augustus 2026 aan de minister toevertrouwt, moet bovendien regelmatig gegevens opleveren over de websites, intranetten, extranetten en apps van de publieke sector, die om de drie jaar aan de Europese Commissie worden bezorgd. Voor de privésector is tot op heden geen geconsolideerde officiële statistiek gepubliceerd over de conformiteit van de ondernemingen boven de drempel of van de diensten onder de EAA.

Voor een organisatie hebben die cijfers een praktisch gevolg: het risico is niet langer theoretisch. De eerste beslissingen viseren een veelgebruikte dienst van de staat, de weerhouden tekortkomingen zijn precies en criterium per criterium gedocumenteerd, en de toegekende termijnen voor de documentaire verplichtingen zijn kort.

Tijdlijn: de data die tellen

Toegankelijke website in Frankrijk: het actieplan in acht stappen

Conform worden volgt een eenvoudige logica: weten wat van toepassing is, meten, publiceren wat gepubliceerd moet worden, en vervolgens corrigeren in volgorde van impact. De acht stappen hieronder gelden zowel voor een lokaal bestuur als voor een onderneming; alleen de verwachte bewijsstukken verschillen.

1. Uw situatie bepalen. Ga na of u onder artikel 47 valt (statuut, opdracht van openbare dienst, gemiddelde omzet in Frankrijk van de uitgevende vennootschap over drie afgesloten boekjaren) en of sommige van uw diensten onder de EAA vallen. Noteer het resultaat en de redenering: dat is het eerste stuk van uw dossier. Bent u een Belgische organisatie, leg dan ook vast welke Belgische regels voor dezelfde diensten gelden.
2. De diensten en de inhoud inventariseren. Maak een lijst van websites, subdomeinen, intranetten, extranetten, apps, softwarepakketten en zuilen, maar ook van de families van documenten (besluiten, formulieren, kennisgevingen, facturen) en video’s. Noteer voor elk ervan de interne eigenaar, de dienstverlener en de datum van de volgende vernieuwing.
3. Een representatieve steekproef laten auditen. Stel de steekproef samen volgens de regels van de RGAA, met de verplichte pagina’s, de belangrijkste trajecten en willekeurig gekozen pagina’s. Een manuele RGAA-audit, criterium per criterium en met hulptechnologieën, levert de conformiteitsgraad en de lijst van te corrigeren non-conformiteiten op; onze audits duren gemiddeld drie weken.
4. De verklarende elementen meteen publiceren. Zet zodra het resultaat bekend is de juiste vermelding, de verklaring, de toegankelijkheidspagina en een opgevolgde contactmogelijkheid online. Dat zijn de tekortkomingen die het makkelijkst vast te stellen zijn en waarvoor Arcom de kortste termijnen toekent. Het model en de indiening worden beschreven op de officiële pagina over de toegankelijkheidsverklaring (in het Frans).
5. Per traject corrigeren, niet per criterium. Geef voorrang aan volledige blokkeringen in de meest gebruikte procedures: aanmelden, betaalformulier, keuzemenu dat niet met het toetsenbord werkt, te downloaden document, captcha zonder alternatief. Een correctieteam kan de gedeelde componenten aanpakken, waarmee in één keer veel pagina’s worden verbeterd.
6. Het meerjarenplan en het jaarplan vaststellen. Leg voor hoogstens drie jaar de referentiepersoon, het budget, de opleiding, de toegankelijkheidsclausules in overheidsopdrachten en het tijdpad van de correcties vast, en werk dat uit in het gedateerde en gepubliceerde plan voor het lopende jaar.
7. Elke nieuwe oplevering beveiligen. Neem toegankelijkheid op in het design system en in de acceptatiecriteria, en controleer nieuwe versies vóór de ingebruikname met een toegankelijkheidstest bij oplevering. Zo voorkomt u dat u binnen zes maanden het niveau verliest dat de audit heeft opgeleverd.
8. De teams opleiden en het werkelijke gebruik controleren. Leid redacteurs, ontwikkelaars, projectleiders en aankopers op voor hun rol met gerichte opleidingen, en laat de essentiële trajecten testen door personen met een handicap tijdens een gebruikerstest. Plan ten slotte de bijwerking van de verklaring: uiterlijk na drie jaar, en binnen 18 maanden na de publicatie van de RGAA 5.

Checklist vóór een verzoek van Arcom of de DGCCRF

• de conformiteitsvermelding staat op de startpagina en komt overeen met de graad van de laatste audit;
• de verklaring is minder dan drie jaar oud, volgt het reglementaire model en is via de online dienst ingediend;
• het meerjarenplan en het plan van het lopende jaar staan online, in een toegankelijk formaat, en zijn gelinkt vanuit de verklaring;
• de contactmogelijkheid werkt, is zelf toegankelijk, en klachten krijgen binnen een week een antwoord;
• elke uitzondering wegens onevenredige last is verantwoord, in de tijd beperkt en gaat vergezeld van een alternatief;
• recente pdf’s die nodig zijn voor een procedure zijn getagd, of er wordt een toegankelijke versie aangeboden;
• voor de diensten onder de EAA bestaat de openbare informatie over de conformiteit en is een opvolgingsprocedure gedocumenteerd.

Veelgestelde vragen